Мэдээнүүд

Ars Technica Марс дээр илэрсэн нүүрстөрөгч ихтэй чулуулгийн тухай бичжээ. Биологийн тайлбар боломжийн нэг хувилбар боловч геологийн болон химийн өөр тайлбарууд ч байгаа тул “амьдрал олдлоо” гэж яарах шалтгаан одоогоор алга.

Ars Technica-ийн Rocket Report энэ удаа Энэтхэгийн хувийн сансрын стартап анхны хөөргөлтдөө ойртож буйг, мөн SpaceX-ийн хөөргөлтийн томоохон milestone-ийг онцолжээ. Мөн NASA Rocket Lab-д Electron пуужин ашиглах гурван тусгай хөөргөлтийн гэрээ өгсөн байна.

SpaceX “Starfall” нэртэй санаачилгаар сансраар дамжуулан бараа тээвэрлэх, хүргэх боломжийг судалж байна. Зорилго нь тойрог зам ашиглан дэлхийн аль ч цэгт хурдан хүргэлт хийх шинэ логистикийн давхарга байгуулах явдал бололтой.

SpaceX IPO хийж олон нийтийн компани болсноор хөрөнгө оруулагчид компанийн AI боломж, сансрын дэд бүтэц, Starlink, launch business-ийг цоо шинэ өнцгөөс үнэлж эхэллээ. Харин “гайхамшигтай инженерчлэл” одоо тогтмол орлого, ашиг, тайлангийн улиралтай нүүр тулна.

АНУ-ын FCC Amazon-ийн нам тойрог замын broadband хиймэл дагуулын сүлжээнд тавигдсан ойрын хугацааны шаардлагыг зөөлрүүлжээ. Зохицуулагчид үүнийг Starlink-тэй өрсөлдөх хоёр дахь том хиймэл дагуулын интернетийн сүлжээг дэмжих нийтийн ашиг сонирхолтой гэж үзсэн байна.

Иранд илэрсэн тодорхойгүй GPS саатуулагч нь NASA-ийн шинжлэх ухааны хиймэл дагуулууд газрын GPS хөндлөнгийн эх үүсвэрийг илрүүлж чадах эсэхийг шалгах бодит туршилт болов. Ингэснээр иргэний шинжлэх ухааны дэд бүтэц давхар аюулгүй байдлын хэрэглээтэйг харуулж байна.

Илон Маск АНУ-ын цэргийн “suicide drone”-ууд Starlink-ийг SpaceX-ийн дүрэм зөрчин ашигласан гэж мэдэгдэж, Starshield бус Starlink ашигласан бурууг цэргийн гүйцэтгэгчидтэй холбожээ. Энэ нь арилжааны хиймэл дагуулын сүлжээ, цэргийн хэрэглээний зааг дахин маргаан болохыг харууллаа.

НАСА сарны өмнөд туйлд хийх цуврал даалгавруудаар ирээдүйн Moon Base-ийн суурийг тавих төлөвлөгөөгөө тодруулж байна. Ars Technica-ийн мэдээлснээр баазын орчны “периметр” зэрэг ойлголтыг хэлэлцэж байгаа ч Outer Space Treaty-г анхаарах шаардлагатайг онцолжээ.

Ars Technica-ийн мэдээлснээр Оросын дөрвөн хиймэл дагуул Украинд дэмжлэг үзүүлдэг ICEYE компанийн радарын хиймэл дагуулын ойролцоо маневр хийж байна. Энэ нь сансар огторгуйг зөвхөн холбоо, зураглалын талбар биш, харин бодит цэргийн болон тагнуулын дарамтын бүс болсныг дахин сануулав.

Ars Technica сансрын шаттлын эринд олон удаа задгай сансарт ажилласан хоёр нисэгч Astronaut Hall of Fame-д багтсан тухай мэдээлэв. Энэ нь шинэ пуужин, шинэ станцын мэдээ биш ч сансрын инженерчлэл хүний ур чадвар дээр хэр их тулгуурладагийг сануулсан түүх юм.

NASA-гийн New Horizons хөлөг хамгийн урт буюу бараг нэг жилийн hibernation горимоосоо амжилттай сэрж, Плутоноос цааш Kuiper Belt-д цуглуулсан шинжлэх ухааны өгөгдлөө дамжуулахад бэлэн болжээ. Олон жил ажилласан хөлөг одоо ч алсын нарны аймгийн судалгаанд үнэ цэнтэй хэвээр байна.

SpaceNews Cape Canaveral дахь Blue Origin-ийн New Glenn пуужингийн дэлбэрэлтийн дараа АНУ-ын spaceport-уудын ачаалал, эмзэг байдал дахин анхаарал татаж буйг тайлбарлав. Пуужин олон болох тусам хөөргөх талбай, засвар, зөвшөөрөл, аюулгүй ажиллагаа өөрөө bottleneck болж байна.

CAPSTONE жижиг хиймэл дагуул сар орчимд навигац, холбооны технологи туршсан өргөтгөсөн даалгавраа дуусгалаа. НАСА ирээдүйн сарны бааз, Gateway, Artemis-ийн даалгавруудад дэлхийтэй шууд холбогдохгүй үед ч spacecraft-ууд өөрөө байрлал, замаа тодорхойлох чадвар шаардлагатай гэж үзэж байна.

SpaceNews-ийн мэдээлснээр АНУ-ын цэргийн хиймэл дагуулын сүлжээг хурдан тэлэх явцад SpaceX-ийн давамгай байр суурь Конгрессын анхааралд орж байна. Пентагон олон нийлүүлэгчтэй өрсөлдөөнтэй зах зээл хүсэж байгаа ч хурд, үнэ, scale дээр SpaceX илт давуу хэвээр байна.

Бельгийн Simera Sense Канарын арлуудад зориулсан жижиг хиймэл дагуулын constellation-д multispectral зураглалын төхөөрөмж нийлүүлэх гэрээ авчээ. Сүлжээ нь ой хээрийн түймэр, галт уулын идэвхжил болон бүс нутгийн бусад эрсдэлийг ажиглахад чиглэнэ.

Хятадын Tianwen-2 дээж буцаах аппарат дэлхийд ойр Kamoʻoalewa астероидод хүрч, анхны зургаа илгээжээ. Зурагт уг биет жижиг, уртавтар, чулуурхаг хэлбэртэй харагдсан байна.

Novaspace-ийн тайланд нислэгийн үеийн интернэт холболттой онгоцны тоо 2035 он гэхэд 70 мянгаас давах төлөвтэй гэж SpaceNews мэдээлэв. In-flight connectivity-ийн нэвтрэлт 48%-иас цааш өсөхөөр байна.

Centre for Space Futures, Novaspace, SpaceTech Gulf нар улс орон, байгууллагуудын сансрын чадавхыг зураглах dashboard хөгжүүлэхээр хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулжээ. Зорилго нь дэлхийн сансрын экосистемийг илүү харагдахуйц, харьцуулах боломжтой болгох юм.

Katalyst Space-ийн LINK робот үйлчилгээний spacecraft-тэй багууд амжилттай холбоо тогтоосон гэж NASA мэдээлэв. LINK нь Swift астрофизикийн хиймэл дагуулын тойрог замыг өсгөж, ажиллагааны насыг сунгах зорилготой — сансарт “засвар үйлчилгээ” хийх зах зээл бодит ажил болж буй нэг жижиг боловч чухал алхам.

Northrop Grumman-ийн Pegasus XL пуужин NASA-ийн Swift хиймэл дагуулыг тойрог замд нь өргөх зорилготой даалгаврыг хөөргөсөн тухай SpaceNews мэдээлэв. Агаараас хөөрдөг энэ пуужингийн хувьд энэ нь сүүлчийн нислэг байж магадгүй тул мэдээ сансрын технологийн хоёр үеийг зэрэг харуулж байна: хуучин launch систем ба шинэ on-orbit servicing.

NASA Hubble дурангаар авсан улаан, цагаан, цэнхэр оддын гялалзсан шинэ зургийг July 4-д зориулан нийтэлжээ. Энэ нь шуурхай нээлтээс илүү сансрын гоо зүйн жижиг баяр: амралтын өдөр дэлгэцийн зураг солих шалтагтай болов.

АНУ-ын GAO Space Force-ийн хиймэл дагуулын портфел дээр зардал өсөх, пуужин хөөргөлтийн эрсдэл, дижитал инженерчлэлийн цоорхой, хүний нөөцийн дарамт байгааг анхааруулжээ. Ялангуяа пуужингийн довтолгоог эрт илрүүлэх хиймэл дагуулууд үндэсний аюулгүй байдлын гол хэсэг болсон үед энэ бол жижиг тайлан биш.

Landspace-ийн хиймэл дагуулын үйлдвэрлэлийн холбоот Hongqing Technology $191 саяын санхүүжилт босгосон нь Хятадын арилжааны хиймэл дагуул үйлдвэрлэгчдийн хамгийн том нэг удаагийн таталтуудын нэг гэж SpaceNews мэдээлэв. Энэ нь Хятадын private space экосистем зөвхөн пуужингаар биш, хиймэл дагуулын үйлдвэржилтээр томорч буйг харуулж байна.

Verde Technologies дээврийн нарны хавтангаас түр ухарч, perovskite нимгэн хальсан нарны хавтангаа хиймэл дагуул, тойрог замын дата төв, том constellation-д ашиглах боломж руу төвлөрөхөөр болжээ.

Isar Aerospace Planet-ийн Германы салбарын зураглалын хиймэл дагуулыг хөөргөх гэрээ авч, Герман хиймэл дагуул бүтээхээс хөөргөх хүртэлх end-to-end чадамжаа харуулах боломжтой боллоо.

Boeing-ийн CST-100 Starliner хөлгийн удаан үргэлжилсэн техникийн асуудлуудыг шинэ тайлан хэт итгэл, бодит бус хугацаа, NASA-гийн хяналтын мэдээлэл дутмаг байсантай холбожээ. Энэ нь сансрын хөтөлбөрт зөвхөн инженерчлэл бус, удирдлага ба хяналт хэр чухлыг дахин сануулж байна.

FCC долдугаар сарын 22-нд хиймэл дагуулын өргөдлийн процессыг шинэчлэх саналд санал хураахаар болжээ. Зорилго нь улам том, төвөгтэй constellation төслүүдийг хурдан боловсруулах “licensing assembly line” бий болгох юм.

Atlas 5 пуужин долдугаар сарын 2-нд Amazon Leo хиймэл дагуулуудыг хөөргөсөн нь уг тээвэрлэгчийн хиймэл дагуулын ачаатай сүүлийн нислэг болж байна. Энэ нь нэгэн үеийн найдвартай пуужин түүхэн үүргээ дуусгаж, шинэ үеийн хөөргөлтийн зах зээлд зай тавьж буй дохио юм.

EchoStar-ийн хиймэл дагуулын телевиз болон орхигдсон 5G сүлжээтэй холбоотой охин компаниуд Chapter 11 дампуурлын хамгаалалт хүсжээ. Тэд SpaceX болон AT&T-д spectrum борлуулсны дараа өрөө хугацаанаас нь өмнө төлөх урьдчилан тохирсон бүтцийн өөрчлөлтийн төлөвлөгөө хэрэгжүүлэхээр байна.

Blue Origin хөөргөх талбайд гарсан ноцтой дэлбэрэлтээс сарын дараа New Glenn пуужинг он дуусахаас өмнө дахин нисгэх төлөвлөгөөгөө давтан мэдэгдлээ. Компани сэргээн босгосон launch pad дээр илүү өөр арга барил ашиглана гэж SpaceNews мэдээлэв.

Францын жижиг пуужингийн стартап Latitude өөрийн small launch vehicle-ийн анхны хөөргөлтийг 2027 оны сүүлээр Оманы сансрын буудлаас хийхээр зорьж байна. Энэ нь Европын жижиг хөөргөгчдийн зах зээл газарзүйн хувьд тэлж буй нэг дохио юм.

Таван сарын настай Orbital стартап FCC-д 100,000 хүртэлх дата төвийн хиймэл дагуул байрлуулах төлөвлөгөө өгчээ. Зорилго нь AI-ийн өсөж буй тооцооллын эрэлтийг хангахын тулд сансраас 10 гигаватт хүчин чадалтай compute нийлүүлэх явдал гэж SpaceNews мэдээлэв.

NASA NextSTEP-3-ийн хүрээнд сарны гадарга болон cislunar орчны чухал системүүдийн технологийн бэлэн байдлыг нэмэгдүүлэх саналын төслийг гаргалаа. Энэ нь Artemis-ийн дараагийн шатанд хэрэгтэй дэд бүтэц, системүүдийг хувийн салбартай хамт хөгжүүлэх алхам юм.

SSC Space болон Firefly Aerospace Шведийн Esrange-аас 2028 онд анхны orbital launch хийх зорилт тавьжээ. Европ өөрийн нутаг дэвсгэрээс жижиг хиймэл дагуул хөөргөх бие даасан чадвараа нэмэхийг зорьж буй үед энэ нь чухал алхам болно.

Rocket Lab хиймэл дагуулын холбооны Iridium компанийг $8 тэрбумаар худалдаж авахаар болсон гэж SpaceNews мэдээллээ. Энэ нь Rocket Lab-ийг зөвхөн пуужин хөөргөгч бус, хиймэл дагуул, холбооны үйлчилгээ, сансрын дэд бүтцийг хамарсан “end-to-end” компани болгох том алхам юм.

Их Британийн SatVu компани HotSat-2 хиймэл дагуулын тусламжтайгаар арилжааны үйлчилгээгээ дахин эхлүүллээ. 2023 онд анхны хиймэл дагуул нь доголдсоноос хойш орлого олох үйл ажиллагаагаа сэргээж буй нь сансраас дулааны мэдээлэл авах зах зээлд чухал алхам болж байна.

Испанийн FOSSA Systems ойролцоогоор $10.5 саяын санхүүжилт босгож, connectivity constellation-оо өргөжүүлэхээр боллоо. Санхүүжилтэд Испанийн засгийн газрын дэмжлэгтэй технологийн хөрөнгө оруулалтын хэрэгсэл оролцсон нь “sovereign” буюу өөрийн хяналттай хиймэл дагуулын холбоо Европт улам чухал болж байгааг харуулна.

NASA-гийн BalNeO буюу Balloon Network for stratospheric aerosol Observations нь дэлхийн уур амьсгалд нөлөөлдөг стратосферийн aerosol давхаргыг тогтмол ажиглах зорилготой. Энэ давхарга нь газрын гадаргын температур, усны мөчлөгт нөлөөлдөг тул хиймэл дагуулын хэмжилтийг нэмэх илүү ойрын, уян хатан ажиглалт хэрэгтэй болж байна.

NASA урт хугацаанд Саран дээр ажиллах, цаашлаад Ангараг руу хүн илгээх зорилгод хэрэгтэй 41 технологийн саналыг 37 компаниас сонголоо. Эдгээр нь сансрын тээвэр, гаригийн гадаргын ажиллагаа, сарны дэд бүтэц зэрэг чиглэлд төвлөрч байна.

Rocket Lab Японы Synspective компанийн радарын зураглалын хиймэл дагуулыг зургаадугаар сарын 26-нд амжилттай хөөргөв. Энэ нь Synspective-ийн 10 дахь хиймэл дагуул бөгөөд цаг агаар, гэрэлтүүлгээс үл хамааран дэлхийн гадаргыг ажиглах radar imaging сүлжээгээ томруулж байна.

NASA 2026 оны Human Lander Challenge тэмцээний ялагчдыг зарлаж, ирээдүйн хүнтэй сарны буулгагчид хэрэгтэй environmental control болон life support system-ийн оюутны шийдлүүдийг онцоллоо. Энэ нь Artemis-ийн сар руу буцах төлөвлөгөөнд залуу инженерүүдийг оруулах нэг арга юм.

SpaceX-ийн Starlink-ийг бүтээж, өргөжүүлэхэд оролцсон инженерүүд засгийн газар болон компаниудад өөрийн хяналттай хиймэл дагуулын mega-constellation байгуулахад туслах стартап эхлүүлжээ.

SpaceNews Европын эдийн засаг, навигаци, холбоо, батлан хамгаалалт хиймэл дагуулын дэд бүтцээс улам хамааралтай болж, тойрог замын хамгаалалт Европын шинэ стратегийн асуудал болж буйг онцоллоо.

SpaceNews-ийн мэдээлснээр SpaceX Starfall нэртэй reentry capsule-ийн анхны туршилтын нислэгийг зургадугаар сарын 23-нд хөөргөсөн ч хөтөлбөрийн зорилго, ачаа, туршилтын дэлгэрэнгүй нь ихэвчлэн нууц хэвээр байна.

Vantor өндөр нягтралтай дүрслэлийн дараагийн үеийн хиймэл дагуулуудаа бүтээлгэхээр BAE Systems-ийг сонгожээ. Энэ нь дэлхийн ажиглалт, аюулгүй байдал, даатгал, байгалийн нөөц, гамшгийн хяналтын өгөгдлийн зах зээл улам өрсөлдөөнтэй болж буйг харуулна.

Astroscale технологийн туршилтаас тогтмол нислэг, үйлчилгээний загвар руу шилжихээр ажиллаж байгаа бөгөөд шинэ хөрөнгө татсан нь уг өсөлтийн стратегийг дэмжинэ гэж SpaceNews мэдээллээ. Компанийн гол чиглэл нь тойрог зам дахь үйлчилгээ, хиймэл дагуулын ажиллагааг уртасгах, сансрын хог хаягдлын эрсдэлийг бууруулах зах зээл юм.

Сарны газардагч төхөөрөмж хөгжүүлэгч Astrobotic компани Voyager Technologies-д зарагдах шийдвэрээ NASA-гийн ирээдүйн сарны баазын хэрэгцээнд хурдан томорч хариулах алхам гэж тайлбарлав.

NASA-гийн Curiosity rover Mount Sharp дээр өгсөх явцдаа өнгө, бүтэц өөр өөр чулуулгийн зурвасуудыг судалж, Ангарагийн эртний орчны түүхийг нарийвчлан унших ажлаа үргэлжлүүлж байна.

MDA Space жижиг хиймэл дагуул үйлдвэрлэгч Blue Canyon Technologies-ийг $620 саяар авах хэлцэл хийж, АНУ-ын засгийн газрын ашигтай сансрын зах зээлд илүү хүчтэй байр суурь эзлэхээр хөдөллөө.

NASA-ийн Swift даалгаврыг илүү удаан ажиллуулахын тулд түүний тойрог замыг өргөх зориулалттай робот spacecraft бүхий пуужинг онгоцоор хөөргөх байрлал руу авч явжээ. Swift нь огторгуйн хүчтэй дэлбэрэлт, гамма туяаны үзэгдлүүдийг ажигладаг чухал даалгавар юм.

NASA-гийн хөгжүүлсэн шинэ төрлийн гамма туяаны мэдрэгч агентлагийн удахгүй хийх Fly Foundational Robots даалгаврын робот гарын туршилтад оролцоно. Энэ нь сансрын робот системүүдэд шинжлэх ухааны илүү нарийн мэдрэгч суулгах алхам болж байна.

NASA урт хугацааны сарны нислэгүүдэд роботыг энгийн, давтамжтай ажлуудыг гүйцэтгүүлэх замаар сансрын нисэгчдэд шинжлэх ухаан, хайгуулд илүү их цаг гаргахыг зорьж байна. Үүний тулд хөдөлгөөний нарийн удирдлага, шийдвэр гаргалт, объект таних зэрэг роботын чадварууд шаардлагатай.

NASA Калифорни дахь Goldstone Deep Space Communications Complex-ийн 70 метрийн DSS-14 радио антена өнгөрсөн жил гэмтсэн хэрэг явдлын мөрдөн шалгалтаа дуусгаж, тайлан нийтэллээ. Хохирлын хэмжээгээр нь уг тохиолдлыг Type A mishap гэж ангилсан нь сансрын холбооны дэд бүтэц ямар үнэтэй, ямар эмзэг болохыг сануулж байна.

NASA Earth Observatory Австралийн Northern Territory-д гал түймрийн эрсдэлтэй экосистемд улирлын сүүлчийн хүчтэй түймрээс сэргийлэхийн тулд хяналттай шатаалт хийдэг туршлагыг онцолжээ. Энэ нь хиймэл дагуулын ажиглалт, газар дээрх менежмент хоёр хэрхэн холбогдож буйг харуулж байна.

NASA Ангарагийн агаар мандал, түүний хувьслыг судлахад зориулагдсан MAVEN даалгавар дууссаныг зарлав. Анх нэг жилийн үндсэн даалгавартай хөөрсөн уг хөлөг 11 гаруй жил Ангарагийг тойрон ажиллаж, 2025 оны 12-р сард холбоо тасарснаас хойш дахин сэргээгүй байна.

NASA-ийн ажиглалтаар хүчтэйжиж байсан Sinlaku супер хар салхи агаар мандлын дээд хэсэгт тод харагдах долгион үүсгэсэн байна. Ийм үзэгдлийг хиймэл дагуулын мэдээллээр илүү сайн зураглах нь цаг агаар, уур амьсгал, дээд агаар мандлын харилцан нөлөөг ойлгоход хэрэгтэй.

НАСА-гийн 2026 оны Lunabotics Challenge-д оюутны багууд сарны гадаргуу дээр ажиллахад хэрэгтэй тэсвэртэй, үр ашигтай, автономит роботын шийдлүүдээ өрсөлдүүлж, шилдэг багууд тодорлоо.

НАСА 2026 оны иргэний сансрын технологийн “дутагдлын” жагсаалтаа гаргаж, салбарын 400 гаруй саналд тулгуурлан ирээдүйн судалгаа, хайгуул, нислэгт хамгийн их хөгжүүлэлт хэрэгтэй чиглэлүүдийг эрэмбэлжээ. Энэ нь компани, их сургууль, төрийн байгууллагуудад хаашаа хөрөнгө, судалгаа чиглүүлэхээ харах зураглал болж өгнө.