Мэдээнүүд

AI олон жил гацсан математикийн бодлогуудын шийдэлд хүрч эхэлснээр математикчдын ажил, нотолгооны шалгалт, судалгааны хэмнэл өөрчлөгдөж байна.

DeepMind-ийн нээлттэй эхийн WeatherNext загвар хар салхины зам, хүчийг бага нягтралтай өгөгдлөөр ч нарийвчлалтай таамаглаж, цаг уурчдад нэмэлт нэг өдрийн бэлтгэл хийх боломж өгсөн байна.

Copernicus Browser-д түймрийн тархалтыг дүрслэн харах боломж нэмэгдэж, Европын үнэгүй хиймэл дагуулын датагаар ой хээрийн түймрийг ажиглах нь илүү хялбар болж байна.

OpenAI геометр, криптограф, тооцооллын төвөгшлийн онол зэрэг чиглэл дэх урт хугацааны нээлттэй асуудлуудад гарсан 10 ахицыг нийтэллээ. AI нь хариу гаргагч төдийгүй судалгааны таамаг дэвшүүлэх, баталгаажуулалтад туслах хэрэгсэл болж буйг энэ жишээ харуулж байна.

Шинэ судалгаа Африкт орчин үеийн үр удамгүй болсон эртний хүний бүлэг өнөөгийн хүмүүсийн генд хувь нэмэр оруулсан байж болохыг харууллаа. Неандерталь, Денисовын хүнээр хязгаарлагдахгүй илүү олон хүний удмын шугам байсан бололтой.

OpenAI-ийн шинэ тайланд эрдэмтэд AI кодын агентуудыг хуучин судалгааны программ шинэчлэх, геномик зэрэг салбарын тооцооллыг хурдасгахад ашиглаж буй жишээг танилцуулжээ. Гол ашиг нь шинэ алгоритм зохиохоос илүү олон жилийн турш хуримтлагдсан кодыг ажиллахуйц, дахин ашиглахуйц болгоход байна.

Судлаачид абсолют тэгтэй ойролцоо орчинд дулааныг ажил болгон хувиргадаг давтамжит хэт дамжуулагч квант хөдөлгүүрийг үзүүлжээ. Ирээдүйд энэ санаа квант компьютерийн доторх хөргөлт, удирдлагын хүнд кабелийн ачааллыг бууруулахад тусалж мэднэ.

Нэгэн төгсөх ангийн оюутан фрактал бүтэцтэй системд хамаарах квант тодорхойгүй байдлын зарчмыг баталжээ. Энэхүү үр дүн эмх замбараагүй динамик, квант онол, хязгааргүй нарийн геометр огтлолцдог суурь математикийн асуудлыг урагшлуулж байна.

Хойд хагасын энэ зуны онцгой халалт рекорд эвдэж байгаа бөгөөд судлаачид далайн температур, уур амьсгалын мөчлөгөөс шалтгаалан 2027 он илүү халуун байх эрсдэлийг анхааруулж байна.

Eden GeoPower стартап газрын гүнд цахилгаан импульс өгч чулуулгийг ан цавтай болгосноор ус, чулуулгийн урвалаас цэвэр устөрөгч гаргах аргыг туршиж байна. Энэ нь геологийн устөрөгчийг илүү хянамгай олборлох нэг хувилбар юм.

Шинэ судалгаанууд усны урсгал, чулуулаг, тунадасны эмх замбараагүй мэт харилцан үйлчлэлийг энгийн масштабын хууль тайлбарлаж чаддгийг улам өргөжүүлжээ. Энэ нь голын сүлжээ хэрхэн ургаж, хэлбэрждгийг тооцоолох суурь ойлголт юм.

Дэлхий даяарх нейтрино илрүүлэгчдийн сүлжээ тектоникийн дулааны хөдөлгүүрийг тэжээдэг цацраг идэвхт элементүүдийг ажиглаж, мантийн тухай урьд байгаагүй зураглал бүрдүүлж эхэлжээ.

Алтан хальсан дээрх бичил бүтэцтэй метакристалл нь квант гэрлийн өөр төлвүүдийг өрөөний температурт ялгаж, мэдээллийг нь хадгалан өөр өөр чиглэлд дамжуулж чадсан гэж судлаачид мэдээлэв.

Мөнгөн нанокатализатор нь цахилгаан үйлдвэрлэх болон устөрөгч гаргах горимд гол урвалаа өөр өөр байрлалд явуулдгийг судлаачид илрүүлжээ. Энэ нь цэвэр эрчим хүчний катализаторыг илүү оновчтой зохион бүтээх боломж нээж байна.

AI нь асар их өгөгдлөөс хээ илрүүлэхдээ сайн ч шинэ шинжлэх ухааны таамаг дэвшүүлэхийн тулд учир шалтгаан, туршилтын хязгаарлалтыг ойлгох шаардлагатай гэж MIT Technology Review онцоллоо.

Микро бүтэцтэй алтлаг нимгэн талст квант гэрлийн өөр төлөвүүдийг өрөөний температурт ялган чиглүүлж чадсан тухай судалгаа гарлаа. Энэ нь квант төхөөрөмжийн том хөргөлтийн системээс хамаарах байдлыг бууруулах боломжтой.

Дэлхий даяарх нейтрино илрүүлэгчдийн өгөгдөл мантийн цацраг идэвхт элементүүдийг урьд өмнө байгаагүй байдлаар ажиглах боломж нээж байна. Энэ нь гаргийн дотоод дулаан, тектоник хөдөлгөөнийг ойлгоход тусална.

NIST-ийн туршилт эмзэг квант орооцолдол бодит орчны хатуу нөхцөлд ч хадгалагдаж болохыг харууллаа. Энэ нь квант сүлжээ байгуулах замын нэг жижиг боловч чухал алхам юм.

Дэлхийн гүнээс ирдэг нейтрино бөөмсийг дэлхий даяарх детекторуудаар ажигласнаар тектоникийн хөдөлгүүр болсон радио идэвхт элементүүдийн шинэ зураглал гарч байна.

Шүрэн полипууд хүчилтөрөгч авахын тулд усанд өчүүхэн эргүүлэг үүсгэдэг ч ус хэт халах үед энэ механизм алдагдаж болзошгүйг шинэ судалгаа харууллаа.

Дэлхий доторх цацраг идэвхт элементээс үүсэх нейтриног дэлхий даяарх детекторууд барьж, мантийн дулааны эх үүсвэрийн шинэ зураглал гаргаж эхэлжээ. Бидний хөл доорх тектоникийн хөдөлгүүрийг харах цонх нээгдэж байна.

NIST-ийн туршилтаар квант орооцолдол бодит орчны хатуу нөхцөлд ч хадгалагдаж болохыг харуулжээ. Энэ нь ирээдүйн өндөр хамгаалалттай квант холбооны сүлжээнд нэг алхам ойртуулж байна.

Шүрэн хад усанд маш жижиг эргүүлэг үүсгэн хүчилтөрөгчийн хангамжаа дэмждэг болохыг шинэ судалгаа харууллаа. Ус хэт халах үед энэ механизм алдагдаж, шүрэн хадны эмзэг байдлыг нэмэгдүүлж болзошгүй.

NIST эмзэг квант орооцолдол бодит орчны хатуу нөхцөлд ч хадгалагдаж болохыг харууллаа. Энэ нь ирээдүйн квант сүлжээний туршилтыг лабораториос гадна гаргах чухал алхам юм.

MIT-ийн судлаачид электролитийн асуудалд төвлөрснөөр натрийн металл батарейг илүү практик эрчим хүч хадгалах хувилбар болгохыг зорьж байна. Натрийн нөөц элбэг нь литийн батарейн боломжит нэмэлт хувилбарын давуу тал юм.

NIST-ийн туршилт эмзэг квант орооцолдол бодит орчны холбооны нөхцөлд хадгалагдаж болохыг харуулж, ирээдүйн квант сүлжээний нэг чухал алхам боллоо.

MIT-ийн судлаачид электролитод төвлөрснөөр натрийн металл батарейг илүү практик эрчим хүч хадгалах сонголт болгох арга замыг судалж байна.

Шүрэн хад усанд жижиг эргүүлэг үүсгэж хүчилтөрөгчөө авдаг ч усны температур хэт өсөхөд энэ механизм доголдож болзошгүйг шинэ судалгаа харууллаа.

Наймдугаар сарын сүүлээр хөөргөхөөр төлөвлөсөн Nancy Grace Roman сансрын дуран нь хар матери, хар энергийг судлах үндсэн зорилготой. Гэхдээ өргөн талбайг ажиглах чадвар нь Дэлхийд аюул учруулж болзошгүй астероидыг илрүүлэхэд давхар ашиглагдаж чадна.

MIT-ийн судлаачид электролитод төвлөрснөөр натрийн металл батарейг эрчим хүч хадгалах илүү бодит сонголт болгох чиглэлд ажиллаж байна. Натри элбэг нөөцтэй тул өртөг, нийлүүлэлтийн эрсдэлийг бууруулах боломжтой ч батерейн тогтвортой ажиллагаа гол сорилт хэвээр.

AI-ийн математикийн томоохон амжилтуудын хэсэг нь XX зууны математикч Паул Эрдөшийн дэвшүүлсэн бодлогуудтай холбоотой байна. Судлаачид эдгээр бодлогын онцлогийг шинжилж, AI математикт хаана хамгийн үр дүнтэй тусалж болохыг ойлгохыг зорьж байна.

AI математикийн зарим том ахиц Пол Эрдёшийн дэвшүүлсэн бодлогуудтай холбоотой гарч байна. Судлаачид эдгээр бодлогын бүтэц нь олон жишээ, жижиг туршилт, таамаг дэвшүүлэх давталтад тохирдог нь AI-ийн давуу талтай нийцэж магадгүй гэж үзэж байна.

Судлаачид бүхэлдээ гэрлээр ажиллах фотоник цагийн талст бүтээснээ мэдээллээ. Энэ нь терахерцийн гэрлийн шинжийг маш өндөр хурдаар өөрчлөх боломж нээж, ирээдүйн холбоо, дүрслэл, лазер болон тооцооллын технологид нөлөөлж магадгүй.

Судлаачид бүхэлдээ гэрлээр ажилладаг анхны фотоник цагийн талст бүтээсэн тухай мэдээллээ. Энэ нь терагерцийн гэрлийн төлөвийг маш өндөр хурдаар өөрчлөх боломж нээж магадгүй.

Quanta Magazine AI-ийн reasoning буюу учир шалтгаант дүгнэлт гаргах чадварын тухай маргааныг сөхөв. Загвар зөв хариу өглөө гээд үнэхээр зөв логикоор хүрсэн гэсэн баталгаа биш.

Физикчид мюон бөөмийн соронзон шинжтэй холбоотой 25 жилийн маргааныг шинэ тооцоогоор тайлбарласан байж магадгүй. Гэвч уг үр дүн нь өмнөх туршилтын зарим хэмжилттэй таарахгүй байгаа тул асуудал бүрэн хаагдаагүй байна.

Испани, Францын баруун хэсэгт халалтын давалгаа болон удаан үргэлжилсэн гангийн үед томоохон ой хээрийн түймэр гарчээ. Сансрын ажиглалтын зураг нь уур амьсгалын эрсдэлийг бодит цагийн мониторинг, эрт сэрэмжлүүлэгтэй холбох шаардлагыг дахин сануулж байна.

АНУ-ын Нью-Мексико дахь доголдсон геотермийн цахилгаан станцыг жижиг компани худалдан авч, газрын гүний нөөцийн ажиллагааг шинэ аргаар удирдан хоёр жилийн дотор бүрэн хүчин чадалд нь оруулсан байна.

Үхрийн гэдсэн дэх бичил биетийн доторх шинэ эрхтэнцэр малын хэхрэлтээр ялгарах метаныг тайлбарлахад тусалж магадгүй шинэ сэжүүр болжээ. Энэ нь мал аж ахуйн хүлэмжийн хийн судалгаанд биологийн нарийвчилсан түвшин нэмнэ.

АНУ-ын Кентакки мужид хадгалагдаж буй хуучин баяжуулалтын хаягдлаас уран ялгахын тулд лазер ашиглах төсөл яригдаж байна. Амжилттай болбол шинэ уурхай нээхгүйгээр цөмийн түлшний дотоод нөөцийг нэмэх боломжтой.

Quanta Magazine-ийн нийтэлснээр үхрийн гэдсэн дэх бичил биетийн дотор шинээр илэрсэн бүтэц малын хэхрэлтээр ялгарах метан хэрхэн үүсдгийг илүү нарийн тайлбарлаж магадгүй байна. Энэ нь хөдөө аж ахуйн хүлэмжийн хийн судалгаанд чухал суурь нээлт юм.

Судлаачид маш бага температурт хадгалсан бөөрийг гахайд шилжүүлэн суулгасан нь донорын эрхтнийг ашиглах боломжтой хугацааг уртасгах чухал алхам боллоо.

Орчлон ертөнцийн тэлэлтийн хурдыг өөр өөр аргаар хэмжихэд зөрүү гарч буй нь орчин үеийн астрофизикийн хамгийн том нээлттэй асуудлуудын нэг хэвээр байна.

Донорын бөөрийг хөлдөөлгүйгээр маш бага температурт хадгалж, дараа нь гахайд шилжүүлэн суулгасан туршилт амжилттай болсон нь эрхтэн хадгалах хугацааг уртасгах шинэ боломж нээж байна.

Орчлонгийн тэлэлтийн хурдны хэмжилтүүд хоорондоо зөрсөөр байгаа “Хабблын хурцадмал байдал” астрофизикийн хамгийн сонирхолтой нууцуудын нэг хэвээр байна.

Дөрвөн жил тутам олгодог Fields болон Abacus медалиудын 2026 оны эзэд онолын математик, алгоритмын судалгаанд шинэ чиглэл нээсэн залуу судлаачдыг онцоллоо.

Орчлонгийн тэлэлтийн хурдны талаарх хэмжилтүүд хоорондоо зөрсөөр байгаа нь орчин үеийн астрофизикийн хамгийн сонирхолтой тайлагдаагүй асуудлуудын нэг хэвээр байна.

Судлаачид гэрэл оптик хэлхээгээр хэр хурдан тархахыг программчилж удирдах фотоник чип бүтээсэн гэж мэдээллээ. Энэ нь гэрлэн дохиог синхрончлох, түр хадгалах ажлыг нэг чип дээр хийхэд дөхөм болж магадгүй.

Шинэ оптик чип нь гэрлийн дохиог шаардлагатай үед удаашруулж, хэлхээ доторх дамжих хугацааг удирдах боломжийг харуулжээ. Энэ нь гэрлээр тооцоолох системийн синхрончлол, буфер болон дохионы саатлын асуудлыг хялбарчилж магадгүй.

Квебекээс Нью-Йорк хүртэл татсан Champlain Hudson Power Express шугам халууны үеэр мужийн цахилгааны эрэлтийн ойролцоогоор 9%-ийг хангахад тусалжээ. Гэвч ийм том дамжуулах дэд бүтцийг өргөжүүлэхэд зөвшөөрөл, өртөг, орон нутгийн эсэргүүцэл саад болж байна.

Шинэ программчлагдах фотоник чип гэрлийн дохионы тархах хурдыг хянаж, оптик хэлхээнд саатал, синхрончлол, буферийн үүрэг гүйцэтгэх боломжийг харууллаа. Энэ нь AI сервер болон дата төвийн оптик тооцооллыг илүү авсаархан, эрчим хүчний хэмнэлттэй болгох суурь технологи болж магадгүй.

NASA-гийн Nancy Grace Roman Space Telescope идэвхтэй coronagraph буюу одны хурц гэрлийг маш нарийн хаадаг багажтай нисэхээр бэлтгэж байна. Энэ нь одныхоо ойролцоох бүдэг экзогаргийг шууд ажиглах туршилтын чухал алхам болно.

Судлаачид оптик дохиог чип дотор хүссэнээрээ удаашруулж чаддаг программчлагдах фотоник чип бүтээсэн тухай мэдээллээ. Ийм функц нь гэрлэн дохиог синхрончлох, түр хадгалах, чиглүүлэхэд хэрэгтэй.

NASA-гийн санхүүжилттэй судалгаагаар урьдчилан хийдэг хяналттай түймэртэй ойд аварга секвой модод хэт хүчтэй ой хээрийн түймрийг даван туулах магадлал бараг дөрөв дахин өндөр байжээ.

LED нь бага цахилгаан зарцуулдаг ч буруу чиглүүлэлт, хэт тод гэрэл, хүйтэн өнгөний сонголт нь гэрлийн бохирдлыг бууруулахын оронд нэмэгдүүлж болзошгүйг IEEE Spectrum онцоллоо.

Хэт халуун, хүйтэн, давстай эсвэл хүчиллэг орчинд амьдардаг экстремофил организмууд амьдралын хязгаар, биотехнологи болон харь гарагийн амьдрал хайх судалгаанд чухал сэжүүр өгч байна.

AI дата төвийн өргөтгөл зөвхөн GPU худалдаж авах асуудал биш болжээ. Цахилгаан сүлжээний холболт, орон нутгийн зөвшөөрөл, ус ба хөргөлт, барилгын материал, нийлүүлэлтийн сүлжээ зэрэг нь шинэ хүчин чадлыг удаашруулж байна.

Математикчид хөгжилтэй туршилтын шүршигч ашиглан Фейнманы олон арван жил маргаантай байсан бодлогын хариуг тодрууллаа. Энгийн болон урвуу шүршигчийн эргэлтийг усны урсгалын импульс голлон удирддаг нь туршилтаар харагджээ.

Индонезид загас агнуурын хяналтыг хиймэл дагуулын байршил, зөвшөөрөл, түүхэн хөдөлгөөний өгөгдөлтэй нэгтгэжээ. Ингэснээр сэжигтэй хөдөлгөөнийг эргүүлийн хөлөг очихоос өмнө илрүүлэх боломж нэмэгдэж байна.

Атомын түвшний нимгэн материалд гэрлээс үүсэх экситон ба соронзон шинж шууд харилцан үйлчилж болохыг судалгааны шинэ тойм онцолжээ. Энэ нь гэрлээр удирддаг санах ой, квант болон фотоник төхөөрөмжийн суурь болж мэднэ.